Quả mâm xôi – loại quả mà bạn vô cùng yêu thích với vị ngọt thanh uyệt vừoi mà nó mang lại trong những món bán, sinh tố hằng ngày. Vậy bạn có biết rằng cả trái lẫn cây mâm xôi đều có những tác dụng đặc biệt trong việc sử dụng để chữa bệnh hay không? Bài viết hôm nay sẽ giúp bạn biết thêm tác dụng của cây mâm xôi trong việc chữa bệnh.

1/ Cây mâm xôi là gì?

Từ xưa đến nay, cây mâm xôi đã được sửu dụng hết sức phổ biến với vai trò là một loại thảo dược với tác dụng chữa tiêu hóa, giúp kích thích cảm giác ngon miệng…Vậy cây mâm xôi là loại thực vật như thế nào?

  • Mâm xôi còn gọi là đùm đùm. Tên khoa học là rubus alceaefolius poir. (r.molúccanus L) thuộc họ hoa hồng (rosaceae). Gọi tên mâm xôi vì nó có quả kép trông như đĩa xôi, màu đỏ.
  • Mâm xôi thuộc loại cây nhỡ thân leo, cành nhiều lông và gai, lá đơn có lông, phiến lá chia 5 thuỳ hình chân vịt. Cụm hoa hình chùm có 5 cánh trắng, nhiều nhị đực, nhiều lá noãn đỏ, khi chín thành quả hạch, tập hợp thành quả kép trông giống mâm xôi nên gọi là quả mâm xôi.
Cây mâm xôi và tác dụng chữa bệnh của cây mâm xôi
Cây mâm xôi và tác dụng chữa bệnh của cây mâm xôi
  • Quả mâm xôi chín màu đỏ tươi rất đẹp, vị chua ngọt, ăn ngon. Cây mọc hoang dại ở khắp vùng đồi núi rừng miền Bắc nước ta.
  • Các nhà khoa học thế giới phát hiện trong hạt quả mâm xôi có hàm lượng kẽm rất cao, được cơ thể hấp thụ tốt. Kẽm là chất dinh dưỡng quan trọng cho tình dục.
  • Toàn cây mâm xôi đều có thể dùng làm thuốc. Lá có vị se, có tác dụng hoạt huyết, thanh nhiệt, tán ứ, tiêu viêm. Lá có flavonoid, tanin, fragarin, acid gallic và ellagic.
  • Quả mâm xôi chín màu đỏ tươi rất đẹp, mùi vị gần giống quả dâu tây nhưng không ngon bằng. Quả có vị ngọt nhạt, tính bình, có tác dụng bổ can thận, giữ tinh khí, làm cường dương, mạnh sức. Chúng có chứa hàm lượng phong phú các hoạt chất như: vitamin C, pectin, fructoz, acid ellagic và acid hữu cơ khác. Quả mâm xôi phải bảo quản trong tủ lạnh vì nó chóng hư.
  • Cành lá già phơi khô, nấu nước uống thay chè làm dễ tiêu hóa. Quả chữa đau thận hư, tinh yếu, liệt dương, tiểu són, tiểu không tự chủ, hoạt tinh, di tinh.
  • Nước sắc lá dùng trị viêm nhiễm ở miệng và cổ họng, hoạt chất có thể là tanin.

1. Khu vực phân bố

Cây thường mọc ở miền Tây Bắc, thường thấy ở các tỉnh Hòa Bình, Sơn La, Lào Cai, Yên Bái.

Cây mâm xôi và tác dụng chữa bệnh của cây mâm xôi
Cây mâm xôi và tác dụng chữa bệnh của cây mâm xôi

2. Bộ phận dùng làm thuốc

Toàn cây gồm: Lá, thân rễ đều được dùng làm thuốc. Quả vị hơi chua, quả chín có màu đỏ nhìn rất đẹp, thường dùng để ăn.

3. Cách chế biến và thu hái cây mâm xôi

Thân lá, rễ thu hái quanh năm, quả chín vào tháng 9-10 hàng năm.

4. Thành phần hóa học có trong cây mâm xôi

Quả mâm xôi  có chứa axit xitric, malic, salysilic, muối axit, pec­tin, đường.
Lá, thân và rễ chứa tanin.

5. Tính vị

Quả vị hơi chua, lá thân rễ có mùi thơm nhẹ, vị hơi the. Tính bình vào 3 kinh can, thận và tỳ vị.

6. Công dụng của cây mâm xôi

Cây mâm xôi mới được sử dụng trong phạm vi nhân dân. Vị thuốc này có một số tác dụng chính sau:

  • Quả mâm xôi có tác dụng bổ thận, tráng dương, cố tinh
  • Lá, thân, rễ có công dụng kiện tỳ vị, kích thích tiêu hóa, giúp ăn ngon, tăng cường chức năng gan

2/ Cách dùng, liều dùng cây đùn đũn

1. Quả mâm xôi thường dùng ngâm rượu, cách dùng như sau:

  • 1kg quả tươi (chín) ngâm với 3 lít rượu 45 độ. Ngâm trong thời gian 1 tháng là uống được
  • 1kg quả khô ngâm với 5-6 lít rượu 40 độ. Ngâm 1 tháng dùng dùng được

2. Cách dùng lá, thân cây mâm xôi làm thuốc tăng cường chức năng gan, kiện tỳ vị giúp ăn ngon:

Lá, thân rễ mâm xôi khô 20-25g pha với 1 lít nước sôi. Ủ trong thời gian 30 phút là dùng được. Nước hãm thân lá mâm xôi có thể uống thay nước hàng ngày.

3/ Tác dụng của cây mâm xôi

1. Chống oxy hóa

  • Quả mâm xôi có vitamin C, flavonoid, acid ellagic, là những chất chống oxy hóa. Acid ellagic có khả năng chống oxy hóa tương đương vitamin E.
  • Vì vậy nên ăn quả mâm xôi để chống lão hóa, ngừa bệnh tim mạch, đái tháo đường và ung thư.

2. Bệnh tiết niệu

  • Xưa kia người ta dùng quả mâm xôi để trị nhiễm trùng đường tiểu, tuy nhiên những thử nghiệm khác không thấy tính kháng khuẩn của dịch quả mâm xôi.
  • Có báo cáo cho rằng nước sắc rễ và lá trị được nhiễm trùng đường tiểu do E. coli.

3. Trị sạn thận

Mâm xôi làm giảm lượng lớn canxi trong nước tiểu, vì vậy có khả năng chống sạn thận.

4. Trị đái tháo đường

  • Đông y quan niệm đái tháo đường thuộc chứng tiêu khát do chân âm hao tổn. Phế khát gây thích uống nhiều, vị khát gây ăn nhiều không biết no, thận khát sinh ra tiểu nhiều.
  • Quả mâm xôi thanh nhiệt, giải khát, giúp hỗ trợ thanh nhiệt ở các tạng phủ bệnh.
  • Vị ngọt trong quả mâm xôi là fructose, một loại “đường chậm” vì thế người bị đái tháo đường không phải kiêng dùng.

5. Chống ốm nghén

  • Kinh nghiệm dân gian dùng quả mâm xôi cho phụ nữ ốm nghén.
  • Tuy nhiên, với dược học hiện đại, chưa có công bố thử nghiệm về tác hại của quả mâm xôi vào thai nhi, vì vậy, nên cẩn thận khi dùng cho thai phụ.
Cây mâm xôi và tác dụng chữa bệnh của cây mâm xôi
Cây mâm xôi và tác dụng chữa bệnh của cây mâm xôi

6. Tăng khả năng tình dục

  • Nghiên cứu của các nhà khoa học cho thấy cơ quan sinh dục suy yếu có hàm lượng kẽm thấp.
  • Các nhà khoa học còn khuyên trước khi quan hệ tình dục nên ăn mấy quả mâm xôi vì trong quả mâm xôi còn có hàm lượng chất chống oxy hóa rất cao, giúp máu lưu thông tốt hơn tới cơ quan sinh dục.

4/ Những bài thuốc chữa bệnh từ cây mâm xôi

  • Trị viêm gan mạn tính, sưng gan, viêm tuyến vú: Dùng 30 – 40g cành lá cây mâm xôi, với cây ô rô, mộc thông, mỗi vị 15 – 20g, sắc uống.
  • Trị viêm gan cấp và mạn, viêm tuyến vú, viêm loét miệng: Cành lá cây mâm xôi 30g, ba kích, kim anh, mỗi vị 10 – 15g, sắc uống ngày 1 thang.
  • Ngày hè cây mâm xôi có thể dùng làm trà uống mát, lợi tiểu tiện. Liều dùng 10 – 15g hãm hoặc sắc uống.
  • Ở đất nước Ấn Độ, người ta dùng quả làm thuốc chữa bệnh đái dầm của trẻ em. Lá được dùng làm thuốc điều kinh, tuy nhiên cần hết sức cẩn thận khi sử dụng loại cây này cho những phụ nữ đang trong quá trình mang thai, bởi chúng có thể gây lên hậu quả là xảy thai.

Xem thêm clip về cây mâm xôi

Chắc chắn, tác dụng của cây mâm xôi mang lại cho chúng ta trên đây, sẽ khiến bạn phải hết sức ngạc nhiên với loại quả tưởng chừng chỉ đơn thuần là loại trái để sử dụng chế biến trong những món bánh, sinh tố hằng ngày mà mình thưởng thức, mà đây chính là một loại thảo dược, có tác dụng vô cùng lớn trong việc điều trị những bệnh lý cũng như giúp bảo vệ cơ thể chúng ta luôn khỏe mạnh.

BÌNH LUẬN

Please enter your comment!
Please enter your name here